🌿 Vài điều chia sẻ về nét chữ – khí mạch – và tinh thần học chữ

Gần đây, mình đọc được một số bài viết nói về việc “viết liền một chữ trong một lần chấm mực” và xem đó là tiêu chuẩn về khí. Điều đó đúng – ở một góc nhìn. Nhưng cũng xin chia sẻ thêm để các học trò, bạn bè cùng viết hiểu rõ hơn:

Việc viết trọn một chữ sau mỗi lần chấm mực là một cách luyện khí, thường thấy ở phong cách dùng cọ lớn, nét đặc, bút đi liền không ngừng.
Còn phong cách mình theo đuổi – nét viên, tận dụng tối đa độ chuyển của đầu bút, dung cọ lớn viết nét nhỏ – thì thường phải chấm mực nhiều lần.
Vì mỗi nét mang một kỹ thuật khác nhau, nên việc rời mực không phải là mất khí, mà là giữ sự tỉnh thức trong từng nét một.

Nhiều người học viết, nếu chỉ chạy theo “viết liền” mà tâm vẫn đầy sân vì nét chưa tròn, chữ chưa giống… thì chữ ấy liền tay mà chẳng liền tâm.
Và cũng xin nói thêm, những video, hình ảnh trước kia được lấy làm ví dụ – có thể không còn đại diện cho nét chữ hiện tại, vì hành trình ai cũng đang tiến hóa.

Về cách dạy – mình chưa bao giờ giới thiệu bút là “tiêm tề viên kiện” hay áp nguyên hệ thống Hán vào.
Nét Việt mà mình viết không theo tượng hình như chữ Hán, lại có bố cục theo chiều ngang, đường nét cong mềm – nên không thể áp lý thuyết Hán vào một cách rập khuôn.
Nếu ai muốn học sâu Hán, mình luôn khuyến khích theo học thêm những lớp khác. Và thực tế, nhiều học trò của mình vẫn đang học bên các bạn khác – điều đó rất đáng trân trọng.

Việc mình chọn chữ vuông – là một lựa chọn thẩm mỹ phù hợp cho tranh, bố cục và biểu đạt. Nó vẫn là một biểu hiện của nét Việt.
Còn chuyện “nét Việt” hay “nét Hán”, mình nghĩ, không cần tranh luận cứng nhắc. Bản chất là nét người, là tấm lòng sau từng chữ.

Chữ – là phương tiện để người tốt lên.
Nếu chữ đẹp, chữ đúng – mà người viết sân si, đố kỵ, thì chữ đó có khí cũng chẳng thể ấm.
Nếu chữ còn đang vụng, còn đang học, nhưng người viết biết khiêm hạ, thương người – thì đó đã là một chữ có tâm.

Mỗi người một con đường.
Mỗi người một nét viết.
Đi đúng – chưa chắc là rập khuôn.
Đi riêng – chưa chắc là lạc hướng.

Điều quan trọng là chân thành, tử tế và rõ ràng với chính mình.

-Lão Trọc-